Bách niên cổ vật (P.113): Khám phá báu vật Champa giữa lòng Hà Nội

Trong bức tranh văn hóa nghệ thuật đặc sắc của cộng đồng các dân tộc Việt Nam ánh lên một mảng màu rực rỡ, đó là nghệ thuật Champa. Sau nhiều thăng trầm lịch sử, những “báu vật” mà nền nghệ thuật này còn để lại cho hậu thế là những kiệt tác bằng đá tinh xảo…

Nghệ thuật điêu khắc đá Champa gắn liền với kiến trúc chùa Tháp, mang nội dung phong phú, không chỉ phản ánh tính thần thoại tôn giáo, mà còn thể hiện sinh động cuộc sống và những biến cố lịch sử, là một trong những nền nghệ thuật lớn của văn minh nhân loại.

Tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia (Hà Nội), một khoảng không gian rộng lớn đã được dùng để trưng bày bộ sưu tập 50 tiêu bản điêu khắc đá Champa gồm tượng, phù điêu, bia ký tìm thấy ở các tỉnh miền Trung như Quảng Bình, Quảng Nam, Bình Định, Phú Yên… có niên đại từ thế kỷ 9 – 13. Vẻ đẹp tinh tế của những tác phẩm này khiến người xem không khỏi thán phục tài năng của các nghệ nhân Champa, qua đó hiểu thêm nền văn hóa nghệ thuật Champa nổi tiếng ngay giữa Thủ đô.

 

dulich4phuong.net Kham pha bau vat champa giu long Ha Noi

 

Tượng thần Siva, cuối thế kỷ 12, được tìm thấy tại Tháp Mẫm, An Nhơn, Bình Đinh. Đây là vật trang trí trên giữa cửa chính tháp Chăm. Tên thần Siva theo tiếng Phạn nghĩa là “điềm lành”. Đây là một vị thần quan trọng của Ấn Độ giáo.

 

dulich4phuong.net Kham pha bau vat champa giu long Ha Noi

 

Hình tượng sư tử phổ biến trong điêu khắc đá Champa. Trên đây là tượng Sư tử có niên đại từ giữa thế kỷ 13, vật trang trí chân cột tháp Chăm ở Tháp Mẫm, An Nhơn, Bình Định.

 

dulich4phuong.net Kham pha bau vat champa giu long Ha Noi

 

Những bức tượng sư tử tập trung nhiều ở Trà Kiệu, do nơi đây là kinh đô đầu tiên của Champa, được xây dựng với tên gọi là Sinhapura – nghĩa là Thành phố sư tử.

dulich4phuong.net Kham pha bau vat champa giu long Ha Noi

Hầu hết tượng sư tử được thể hiện là sư tử đực và ở tư thế đứng hai chân.

 

dulich4phuong.net Kham pha bau vat champa giu long Ha Noi

 

Bia Po Naga được dựng năm 965 tại tháp Po Naga (Nha Trang, Khánh Hòa). Nội dung bia như sau: Vào khoảng năm 703 – 706 lịch Chăm (781 – 784 Công lịch), vua Satyavarman cho dựng một linga (linh vật) thờ thần Siva và lập cháu mình lên làm vua Vikrantavarman…

 

dulich4phuong.net Kham pha bau vat champa giu long Ha Noi

 

…Năm 887, vua Jaya Indravarman I cho dựng pho tượng thần Bhagavati (Uma) bằng đá thay cho pho tượng bằng vàng dựng năm 840 (thức năm 918) đã bị mất.

 

dulich4phuong.net Kham pha bau vat champa giu long Ha Noi

 

Tượng chim thần Garuda, có niên đại từ thế kỷ 13, được tìm thấy ở Bình Định có mình người, mỏ và cánh của chim nhưng đầu và chân lại giống sư tử. Chim đứng xòe cánh, tay phải cầm một con rắn hai đầu, miệng ngậm đuôi rắn, chân phải đạp lên một đầu rắn khác. Trong thần thoại Ấn giáo, Garuda có mối thù sâu sắc với loài rắn.

 

dulich4phuong.net Kham pha bau vat champa giu long Ha Noi

 

Tượng voi có từ thế kỷ 10, vật trang trí chân tháp Chăm tại Trà Kiệu, Duy Xuyên, Quảng Nam. Voi cũng là một hình tượng phổ biến trong các tác phẩm điêu khắc đá Champa.

 

dulich4phuong.net Kham pha bau vat champa giu long Ha Noi

Bệ thờ hình đài sen, niên đại cuối thế kỷ 10, tìm thấy tại tỉnh Quảng Nam.

 

dulich4phuong.net Kham pha bau vat champa giu long Ha Noi

Phần thân tượng chim thần Garuda (cuối thế kỷ 10 – đầu thế kỷ 11),
vật trang trang trí ở góc mái tháp Chăm ở Trà Kiệu, Duy Xuyên, Quảng Nam.


dulich4phuong.net Kham pha bau vat champa giu long Ha Noi

Phần đầu tượng chim thần Garuda.


dulich4phuong.net Kham pha bau vat champa giu long Ha Noi

Đầu thần Siva, niên đại thế kỷ 9 (Đồng Dương, Thăng Bình, Quảng Nam),
vật trang trí kiến trúc tháp Chăm.

 

dulich4phuong.net Kham pha bau vat champa giu long Ha Noi

Tượng nữ thần Uma, thế kỷ 9, là tượng thờ trong tháp Chăm ở Đại Hữu, Quảng Bình. Theo truyền thuyết Ấn Độ, Uma là tên của một nữ thần ánh sáng và sắc đẹp.

9 Comments

  1. folorentorium viết:

    Awsome info and straight to the point. I don’t know if this is in fact the best place to ask but do you folks have any ideea where to get some professional writers? Thanks 🙂

  2. off white viết:

    I intended to draft you a little bit of observation to be able to give thanks as before with the superb principles you’ve shared on this website. This has been really seriously open-handed of people like you in giving freely what a lot of folks would’ve supplied as an electronic book to get some cash for themselves, even more so seeing that you might have tried it if you wanted. Those things additionally acted like the good way to recognize that other people have similar dream just as mine to understand good deal more with respect to this condition. I’m certain there are a lot more fun occasions in the future for folks who check out your blog post.

  3. adidas yeezy viết:

    I intended to post you one very small observation so as to say thank you the moment again with your spectacular strategies you’ve discussed at this time. It’s tremendously open-handed of people like you to convey easily all that a lot of people could possibly have distributed as an e book to earn some dough for their own end, mostly considering the fact that you might well have done it in the event you decided. These good ideas also worked to become fantastic way to realize that other individuals have similar keenness much like mine to understand very much more with regard to this matter. I am sure there are some more pleasurable situations in the future for people who scan through your site.

  4. nike sb viết:

    My spouse and i felt very more than happy that Michael managed to deal with his investigations while using the precious recommendations he came across using your site. It is now and again perplexing just to find yourself making a gift of helpful hints which usually the others may have been trying to sell. We really fully understand we have the website owner to give thanks to because of that. The specific explanations you’ve made, the simple web site navigation, the relationships your site help to create – it is many overwhelming, and it’s making our son in addition to the family reason why this idea is enjoyable, which is especially fundamental. Thank you for the whole lot!

  5. jordans viết:

    I not to mention my pals ended up reading through the great information from the website while then I got an awful suspicion I had not expressed respect to the site owner for those secrets. All of the guys are already as a result stimulated to learn them and have now pretty much been having fun with those things. We appreciate you getting very helpful and also for having certain essential subjects most people are really wanting to discover. My personal sincere apologies for not expressing appreciation to earlier.

  6. My wife and i got now thrilled Albert managed to deal with his researching from your precious recommendations he grabbed from your own web page. It’s not at all simplistic just to find yourself giving away concepts that the rest have been trying to sell. And we also understand we have got the website owner to give thanks to for this. The entire illustrations you’ve made, the straightforward website navigation, the relationships you can assist to promote – it’s all exceptional, and it’s letting our son and us recognize that that subject matter is entertaining, which is certainly quite fundamental. Thanks for all the pieces!

  7. I not to mention my friends came looking through the great hints found on your site and then before long I got an awful suspicion I never thanked the site owner for them. Those ladies came excited to learn all of them and already have absolutely been taking advantage of those things. I appreciate you for truly being indeed accommodating and also for using this sort of notable useful guides most people are really needing to learn about. My very own sincere apologies for not expressing appreciation to sooner.

  8. kd12 viết:

    I want to express some appreciation to the writer just for rescuing me from this particular setting. After scouting throughout the search engines and seeing tricks which are not productive, I thought my entire life was gone. Living devoid of the approaches to the issues you have sorted out all through your entire short article is a serious case, as well as those that would have badly affected my career if I had not encountered your web blog. Your personal competence and kindness in playing with all the stuff was important. I am not sure what I would have done if I had not come across such a step like this. I’m able to now relish my future. Thank you very much for the professional and amazing help. I won’t think twice to endorse your web site to any individual who wants and needs counselling on this problem.

  9. supreme viết:

    Thanks so much for providing individuals with a very terrific possiblity to read in detail from this blog. It is always so superb and packed with a good time for me personally and my office co-workers to visit the blog on the least three times weekly to study the new issues you have got. And definitely, I’m also always astounded for the great inspiring ideas you serve. Selected two tips in this post are essentially the most impressive I’ve ever had.

Trả lời folorentorium Hủy